Kaart | Landfront Vlissingen

Het object van deze maand is nog geen A4-tje groot en het toont een gedeelte van de plattegrond van Walcheren. Tot zover niets spectaculair, maar als het uit de collectie van de Vlissingse huisarts A. (Ad) van Dijk komt, weten we twee dingen zeker: namelijk  dat het wel degelijk bijzonder kan zijn en dat het te maken heeft met de oorlog.

Het bijzondere zit hem in het feit dat iemand, een onbekende Duitser, op het kaartje nauwkeurig de zware Duitse verdedigingslinie tussen Valkenisse en Fort Rammekens (Ritthem) heeft ingetekend. Het gaat hier om het zogenaamde ‘Landfront Vlissingen’. Een aaneenschakeling van Stützpunkten en Widerstandsnesten. Uiteraard vormen deze samen niet meer dan een fractie van de befaamde Atlantikwall.

Zo zien we o.a. Stützpunkt Veste Heldburg (Zwanenburg), Stüzpunkt Zauberflöte, Widerstandsnest Tannhaüser, Stützpunkt Fidelio, Widerstandsnest Carmen en tenslotte Widerstandsnest Fledermaus. Waarom hier in bijna alle gevallen gekozen is voor een muzikale naam (meest opera’s en een enkele operette) is onduidelijk. Inmiddels is het allergrootste deel van al deze bouwwerken: gesloopt of onder het zand verdwenen. Alleen Widerstandsnest Carmen is bijna geheel bewaard gebleven, zij het dat het terrein waarop het ligt niet toegankelijk is.

Huisarts Van Dijk was waarschijnlijk meer historicus dan arts voor wat betreft zijn interesses; in ieder geval kostte het naspeuren van alles wat er in de oorlog en dan m.n. in Vlissingen gebeurd was hem minstens de helft van zijn leven. Spottend zij hij daarover eens “voor nóg een oorlog heb ik echt geen tijd, dus we houden het bij de tweede wereldoorlog”.

Bevrijdingsmuseum Zeeland heeft veel aan Ad van Dijk te danken. In de loop der jaren kwam hij geregeld iets brengen of belde hier weer dat we iets op konden komen halen, soms spectaculair en/of uniek, soms ook gewoon interessant maar steeds de moeite van het kijken en luisteren waard. Want altijd kwam er een gedreven verhaal bij, soms ook met een eigen interpretatie van hoe iets gebeurd zou kunnen zijn. En eigenzinnig als hij was, was hij ook niet te beroerd om in twijfelgevallen er een eigen draai aan te geven. 

Gemeentearchivaris Tramper van Vlissingen noemde hem, na zijn overlijden, “een markant man” - een prima kwalificatie vinden wij.

object van de maand november 2018 1